15# Tekvir 29, “Fakat, âlemlerin Rabbi olan Allah dilemedikçe, siz dileyemezsiniz!” ne demektir?

“Fakat, âlemlerin Rabbi olan Allah dilemedikçe, siz dileyemezsiniz!” Tekvir 29 ayetinde insanın iradesinin kısıtlandığı mı bildiriliyor? Öyleyse insan yaptıklarından neden sorumlu oluyor?

Cevap: İnsan iradesinde özgürdür. Yani insanın tercih hakkı elinden alınmamıştır. Bu konuyu anlamak için eskilerin “cüz’i irade” ve “külli irade” dedikleri meseleyi anlamak gerekir. Biz bunlara sırasıyla “başlatıcı tercih” ve “oluşturucu tercih” diyeceğiz. Bunu şu örneklerle açıklayabiliriz. Benim arama motoru google’da bir arama yapmak için neye ihtiyacım var dersem, cevap bir bilgisayara ve internete olacaktır. Sonra arama motoruna bir kelime yazar ve enter’e bastığımda milyonlarca bilgi benim önüme gelir. Peki bu bilginin önüme gelmesini dileyen kim dersem ne dersiniz? Ben mi? Ya da Google? Cevap: Her ikisi de. Çünkü bu araştırma işini ben dilemeseydim olmayacaktı evet. Ama benden önce google bunu dilemeseydi hiç olmayacaktı. Benim “başlatıcı tercih”imi kullanabilmem, google firmasının ilk olarak “oluşturucu tercih”ini kullanmasına bağlıdır.

Başka bir örnek: Kolunuzu yukarı kaldırıyor, aşağıya indiriyor, sağa-sola büküyor, istediğiniz kasınızı geriyor, istediğinizi gevşetiyorsunuz. Bunların tercihi size verilmiş. Sizin tercihiniz bu eylemleri gerçekleştiriyor. Peki gerçekte hangi kasınızın kasılması veya kolunuzun herhangi bir şekil alması için beyninizin hangi bölgesinin hangi sinir hücrelerini, nasıl aktive etmeniz gerektiğini, beyinden başlayan impulsların (uyarı) milyarlarca sinir ağı içerisinde doğru noktaya nasıl varacağını, beyinden sinir ucuna kadar milyarlarca sinir hücresinin birbiriyle sodyum ve potasyum alışverişi yaparak saniyeden çok daha az bir sürede bu eylemi gerçekleştirme bilgisinin kaçta kaçını üstleniyorsunuz? Ben söyleyeyim. Neredeyse hiç. Burada sadece “başlatıcı tercih” rolüne sahipsiniz. Bütün bu işleri “oluşturucu tercih” dilememiş ve düzenlememiş olsaydı bizim tercihimizin hiç bir anlamı yoktu. İnsan “başlatıcı tercih” ile, elini iyilikte veya kötülükte kullanabilir. İşte bu noktada insan işlediği fiillerinden sorumlu olacaktır. Bu örnekleri hayatın bütün alanlarında örneklendirebilirsiniz. Hayatımızın tamamıyla bizim elimizde olmadığı Tanrı vergisi olduğu gerçeği bu ayetle harikulade bir cümle ile anlatılıyor. Bu gerçeği ancak Herşeyin Yaratıcısı böyle anlatabilirdi. Zaten o anlatmasa, herşeyi alışkanlık perdesinin  altına saklayıp bir nevi gerçeklere körleşen insanın aklına bile gelmiyor. Böylece Tanrı’nın delilleri her tarafımızı kuşatmışken gerçeklere körleştiğinden Tanrı’yı tanıma yolculuğunda yolda takılıp kalabiliyor.

Facebook’tan bizi beğenmeyi ve takip etmeyi unutmayın, Sevgiler…

İnstagram: https://www.instagram.com/bilimveyaratilisagaci/

Facebook: https://www.facebook.com/bilimveyaratilisagaci/

Yazarı: Irmak Gökçe

(Müstear)