Neml 18: “Nihayet karınca vadisine geldiklerinde bir dişi karınca dedi ki: “Ey karınca topluluğu, kendi yuvalarınıza girin, Süleyman ve orduları farkında olmaksızın sizi kırıp geçmesin.””

Karıncaların sosyal yapıları bilim insanları arasında hep hayranlık uyandırmış ve bilim aşağıdaki soruların cevaplarını sürekli aramış fakat henüz çok azını çözebilmiştir (1)

• Karıncalar nasıl iletişim kuruyor?
• Karınca tek başına ne yapabilir?
• Karıncalar kendilerini nasıl organize ediyor?
• Sürekli değişen çevreye nasıl uyum sağlıyorlar?
• Böylesine basit bir organizmanın problemleri etkili bir şekilde çözmesi nasıl mümkün olabilir?(1, 2)

Bilim şu anda karıncaların konuşmalarının detaylarını araştırmaktadır. Birçok araştırmacı karıncaların antenlerinden ve karınlarından birçok değişik yapıda feromon salgıladıklarını ve havaya bıraktıkları bu feromonlar sayesinde iletişim kurduklarını tespit etti. (3, 4).(5, 6) Karıncalar havaya veya yere bırakılan bu feromonları antenleri ile okuyup bilgiyi anlamaktadırlar.(4) Eğer herhangi bir feromon sinyaline göre bir talimat almazlarsa tamamen bağımsız hareket etmektedirler. (1, 7)

Örneğin bir karınca kolonisinden bir karınca yiyecek bulursa diğerleri ile feromon diliyle veya tekrarlayan geometrik hareketlerle iletişime geçmekte ve bunun sonucunda karıncalar ince bir hat üzerinde yiyeceğe ulaşmaktadırlar. Aşağıda bu durum görülmektedir.(1)

Karıncaların hareket ve davranışlarını inceleyen çalışmalar, onların grup halindeki hareketlerinin matematiksel olarak belirli bir düzende olduğunu anlamışlar ve bunu birçek araştırmacı formüle etmiştir.(1, 8).(9, 10) Karıncaların sinyal verirken farklı farklı geometriler üzerinde hareket ederek sinyal verdikleri ve diğer karıncaların bunu anlamlandırarak hareket ettiklerini tespit edilmiştir.(4) Çok değişik yapılardaki bu feromonlardan kısa süreli olanlar 20 dakika boyunca karıncaları yönlendirir. Uzun süreli olanlar ise günler boyunca ortamdaki karıncalara yapmaları gereken işi bildirir.(4) Bu feromonlardan yiyecek buldum sinyalini verenler olduğu gibi, tehlikelere karşı uyaran feromonlarda vardır. Örneğin Atta leafcutter gibi bazı karıncalardan elde edilmiştir.(4) Üstelik bu karınca kolonilerinde farklı kast sistemi seviyelerindeki karıncaların farklı alarm düzeyinde feromonlarla uyarım yaptıkları ve en yüksek uyarıyı ana kraliçeden aldıkları tespit edilmiştir.  Yukarıda verilen ayetteki karınca da aynı şekilde diğer karıncaları uyarmıştı. Üstelik karınca bu sözlerini dişi kipiyle söylemiş ve böylece dişi olduğu anlatılmıştır. Şu an bilim de aynı şekilde karınca kolonisinin liderinin kraliçe karınca olduğunu söylüyor.(11) Bu ayet bilim toplumlarına bir mucize olsun diye Kuran’a girmiştir. Ve hayvanların dilini bilen Süleyman’ı örnek göstererek insanları araştırmaya ve öğrenmeye teşvik eder.

Bilimsel bulgular Kuran’ın söyledikleri ile aynıdır. Oysa 1400 sene önce insanlar karıncaların birbirlerini tehlikelere karşı uyaran konuşma biçimleri olduğunu bilemezlerdi. Erkek egemen bir toplumda dişi karıncanın koloninin lideri olduğunu ve emirleri onun verdiğini hiç bilemezlerdi. Kimsenin aklına gelmez gelse bile saçma olur diye böyle bir iddiayı kimse dillendirmezdi. Oysa Kuran, hiç sebep yokken kendinden emin bir şekilde bu emri dişi karıncanın verdiğini söylüyor. Şimdi hala şüphe içinde olanınız varsa otursun şunu bir düşünsün, sonra dün paylaştığım “şüphecilik hastalığı” gönderisinde belirttiğim gibi iman etmek için tek bir tane bile kuvvetli delil yeter desin ve imanını tazelesin.

“Allah iman edenlerin velisidir” Bakara 257

“Allah, rızasını arayanları bu kitap (Kur’an) sayesinde selamet/kurtuluş yollarına iletir. Onları kendi izniyle karanlıklardan aydınlığa çıkarır ve doğru yola ulaştırır.” Maide 16

İnstagram: https://www.instagram.com/bilimveyaratilisagaci/

Facebook: https://www.facebook.com/bilimveyaratilisagaci/

KAYNAKLAR

1. ičková MM. Stochastic model of collective behaviour of ants. Master Thesis. 2014.
2. Sumpter DJJPTotRSoLBBS. The principles of collective animal behaviour. 2006;361(1465):5-22.
3. Suckling DM, Stringer LD, Corn JEJJoce. Argentine ant trail pheromone disruption is mediated by trail concentration. 2011;37(10):1143.
4. Jackson DE, Ratnieks FLJCb. Communication in ants. 2006;16(15):R570-R4.
5. Dussutour A, Nicolis SC, Shephard G, Beekman M, Sumpter DJJJoEB. The role of multiple pheromones in food recruitment by ants. 2009;212(15):2337-48.
6. David Morgan EJPe. Trail pheromones of ants. 2009;34(1):1-17.
7. Bicak M. Agent-Based Modelling of Decentralized Ant Behaviour using High Performance Computing: University of Sheffield; 2011.
8. Watmough J, Edelstein-Keshet LJJoTB. Modelling the formation of trail networks by foraging ants. 1995;176(3):357-71.
9. Edelstein-Keshet LJJoMB. Simple models for trail-following behaviour; trunk trails versus individual foragers. 1994;32(4):303-28.
10. Couzin ID, Franks NRJPotRSoLBBS. Self-organized lane formation and optimized traffic flow in army ants. 2003;270(1511):139-46.
11. Hammond R, Bruford MW, Bourke AJBE, Sociobiology. A test of reproductive skew models in a field population of a multiple-queen ant. 2006;61(2):265-75.